Waarom de suikertaks en btw-nultarief groente en fruit sneuvelden

Het kabinet Rutte IV wilde eind 2021 ‘bezien hoe’ een suikerbelasting en een nultarief btw op groente en fruit konden worden ingevoerd. In februari 2024 moeten we helaas concluderen dat deze plannen het niet hebben gehaald. Nederland had eeuwenlang een suikerbelasting en al decennia een verbruiksbelasting op alcoholvrije dranken en verschillende btw-tarieven, maar er bestaat veel weerstand om deze instrumenten in te zetten voor volksgezondheidsdoeleinden. Die weerstand komt momenteel niet zozeer vanuit belanghebbende industrieën, maar vanuit belastingexperts die pleiten voor zo simpel mogelijke belastingen. Vanuit een gezondheidsoogpunt vormen belastingen echter een belangrijk beleidsinstrument, omdat ze de preventieparadox van Rose tot uiting brengen, waarbij voor grote groepen een klein effect op het voedingspatroon te verwachten valt. Gezondheidsprofessionals kunnen door hun unieke expertise, geloofwaardigheid, relaties en ervaringen uit de praktijk bijdragen aan het op de juiste momenten doorbreken van de weerstand tegen politieke volksgezondheidsmaatregelen. Het is daarbij belangrijk dat zij de relevante beleidsgeschiedenis en de argumenten van tegenstanders beter begrijpen.